Wie zijn wij?

 

Waarom Bijbeltoets.nl?

Aanleiding en doel

De naam Bijbeltoets is verbonden aan deze website en we willen graag uitleggen wat het doel en de betekenis hiervan is. Wie zijn we en waarom deze website?

Wij zijn een werkgroep in Enschede die zich dienstbaar wil opstellen aan broeders en zusters in de Gereformeerde kerken vrijgemaakt (hierna te noemen GKv). Wij maken ons (ernstige) zorgen over de koers van de GKv. De synodebesluiten van 2017, om zowel mannen als vrouwen toe te laten tot alle ambten in deze kerken, zijn primair de aanleiding om in Enschede en omgeving duidelijk te maken waarom dit geen goed besluit is. Sterker nog, wij zijn van mening dat er aangaande deze besluiten geen recht wordt gedaan aan de betekenis van het Woord van God.

Nu zijn er in Nederland meerdere groepen actief. Ook zij hebben websites, waarin woorden van gelijke strekking zijn te vinden met soms ook veel artikelen. Daarom zijn we niet uniek of bijzonder. Ook zullen we niet met allerhande nieuwe en diepgaande studies gaan komen. Dat is geenszins onze bedoeling en ook niet nodig, want er is genoeg materiaal elders te vinden. Wij zullen op deze site daarom vooral ook verwijzen waar dit materiaal te vinden is. Het is met name en in eerste instantie ons doel om in het oosten des lands actief te zijn en op te komen voor Gods Woord, waarvan we vinden dat deze onrecht wordt aangedaan in de GKv. Een goede tweede reden is de stilte die er heerst in de GKv in onze omgeving. Wij vinden dat er daarom iets moest gebeuren om meer duidelijkheid te geven in welke situatie we ons bevinden in onze kerken.

 

Gevolgen Synode 2017

We schreven hierboven al dat de synodebesluiten van 2017 de aanleiding zijn voor het oprichten van een werkgroep. We zouden ook kunnen stellen dat het een druppel is die de emmer doet overlopen. Want in de GKv is er veel meer aan de hand die reden geven tot diepe zorgen. En daarvan willen we ook graag het een en ander delen. Op dit moment spelen natuurlijk de synodebesluiten om mannen en vrouwen toe te laten tot alle ambten een grote rol in de discussies. Door de synode is bepaald dat beide lijnen, om wel of geen vrouwen toe te laten tot de ambten, mogelijk moeten zijn binnen het kerkverband van de GKv. Zij heeft besluitvorming in deze dan ook bij de kerken neergelegd. Elke kerk mag haar eigen beslissing nemen in deze. Maar het is toch opmerkelijk dat je vanuit de Bijbel kunt verklaren dat beide lijnen mogelijk zijn. Dat het mogelijk is dat de ene kerk in je plaats of classis er volledig in mee gaat, en de andere gemeente wellicht niet. Terwijl de Bijbel duidelijk aangeeft in 1 Cor. 14 en 1 Tim. 2 dat de ambten in de kerk voor vrouwen niet zijn toegestaan. De synode geeft echter aan dat deze 2 teksten in de Bijbel niet de verklaring kunnen zijn om vrouwen categorisch uit te sluiten van alle ambten. Daarvoor, zo stellen zij, zijn de exegeses hierover te verschillend en zijn ze niet meer bruikbaar. Kan dat zomaar dat je op deze manier de Bijbel gebruikt en gaat verklaren? En hoe zit het dan met de eenheid in de kerk. Hoe ga je dan als kerken onderling met elkaar om als je overtuigd bent dat het wel of juist niet mogelijk is. Hoe doe je dat met predikanten die heel verschillende geluiden zullen laten horen omtrent het uitleggen van Gods Woord. Kortom, hoe bewaar je dan de eenheid binnen het kerkverband. Kunnen de twee lijnen werkelijk naast elkaar bestaan?

Wat we echter zien in onze omgeving is dat er maar weinig mensen mee bezig zijn.  Vinden we het dan niet meer belangrijk dat er verschillend wordt gedacht over het onfeilbare Woord van God? Maar nog groter is de kans dat veel van onze kerkleden niet door hebben wat er feitelijk speelt en hoe ernstig deze zaak is. Ook dat mag opmerkelijk worden genoemd. Dat er een heel andere visie is gekomen op de interpretatie van de Bijbel en dat het maar zo weinig mensen beweegt. Terwijl we 2000 jaar geen vrouwen in het ambt hebben gekend in de lange geschiedenis van de kerken. Hoe kan het dan ineens anno 2017 anders worden gezien. Zijn wij nu zoveel wijzer dan Paulus, geïnspireerd door God zelf, dat we menen dit nu te kunnen verantwoorden. Waarom weten we het nu beter in onze tijd? En waarom dan juist nu? Is het antwoord misschien dat we ons simpelweg teveel laten leiden door onze cultuur. Dat we niet meer in staat zijn om de druk van onze ongelovige samenleving te weerstaan. En dat we zelf zwak zijn en geseculariseerd. Want onze cultuur laat toch duidelijk zien en merken hoe groot de afkeer is van Gods Woord. Waarom dan steeds meer en meer die gewoonten overnemen, wetende dat Gods Woord hier gezien wordt als achterhaald. Hoe valt het te verklaren dat je daar dan toch in die richting wilt opschuiven?

 

Lezing Dr. Boonstra.

Dit alles zo overwegende, wat dan te doen? Wat kunnen we doen om hier indringend op te wijzen? Ook dat antwoord hoeft niet moeilijk te zijn. Wij kunnen uit onszelf namelijk niet zoveel doen. De leiding is aan God de Heer. Hij werkt in de harten van de mensen, maar Hij kan ook beslissen om dat niet te doen wanneer we niet genegen zijn om te luisteren. We hoeven slechts te verwijzen naar Jesaja. Het ongeloof is van alle tijden. Maar God roept nog steeds, ook in ons land. En we mogen beseffen dat wanneer Hij roept, dan moeten we ook opstaan. We zijn van mening dat we daarom ons steentje moeten bijdragen.

Om duidelijk te maken waarom we denken dat we wel eens de verkeerde afslag hebben genomen, willen we een avond organiseren om meer helderheid te verschaffen in de materie. We hebben Dr. Boonstra bereid gevonden om een lezing te geven op 6 september in de kerk van Enschede Oost. Met als titel ‘’Hoe lezen we de Bijbel’’. Dr. Boonstra heeft intussen al meer lezingen gegeven in den lande, waarin hij laat zien dat we de Bijbel wel degelijk verkeerd interpreteren in de GKv. We willen u dan ook van harte oproepen om deze avond bij te wonen. Het zal bijdragen om te begrijpen hoe de zaken gezien moeten worden.

 

Geestelijke secularisatie.

Het kernprobleem is dat wij als GKv geestelijk aan het seculariseren zijn. Misschien hebben we de (postmoderne) denkrichting van de wereld om ons heen wel overgenomen. Zonder dat we er misschien erg in hebben. Met als gevolg dat wij steeds meer van onszelf uitgaan, dat wij zelf de maat voor het leven met God en het kerkelijk leven worden. In plaats van dat Gods Woord die maat is. Niet dat Gods Woord ineens buiten beeld blijft, maar meer en meer begint de insteek bij jezelf. Dat gevaar dreigt altijd en het is niet nieuw. Je leest de Bijbel vanuit jezelf, met je vragen, je problemen, met een eigen leeservaring in je eigen tijd. Juist dat zou je dan heel kritisch moeten maken. Dan zitten we  daar met een serieus probleem, de Bijbel wordt dan steeds meer mensgericht gelezen. Terwijl het andersom moet zijn. Het is God die naar ons toe komt met Zijn Woord. De tendens is echter steeds meer veranderd dat wij vanuit onszelf naar het Woord gaan in plaats van het Woord naar ons. Ten diepste vragen wij ons af of dat besef er überhaupt nog wel is. Lezen we nog wel en begrijpen we dit probleem? Zo dreigt het gevaar dat het steeds minder om God draait en steeds meer om ons. Om het nog wat sterker uit te drukken, dan gaat het hier om het ontbreken van Gods heiligheid. En dan hebben we  in de kerken een gemakzuchtig geloofsleven gecreëerd.

 

Schrift en belijdenis.

Altijd hebben we als GKv Schrift en belijdenis hoog in het vaandel gehad. We zijn daar altijd dichtbij gebleven, en terecht. Velen beroepen zich op de Bijbel als enige waarheid, en zo is het ook. Echter de belijdenissen geven ons houvast in het lezen van de Bijbel en hoe we deze moeten verstaan. Dat voorkomt dwalingen en levert een bijdrage aan de eenheid en het zuiver lezen van de Bijbel.

De laatste jaren is er echter veel veranderd aan deze inzichten. Meer en meer zijn de belijdenissen ter discussie komen te staan. Moeten we nu wel zo kardinaal vasthouden aan deze 3 formulieren van eenheid en de geloofsbelijdenissen? Al die regeltjes hoor je dan regelmatig om je heen. We moeten dat juk van regels loslaten en gewoon gaan geloven. De Bijbel moet voldoende zijn. Als we maar geloven en Christen zijn, dat is genoeg. En daarmee denken we verder te kunnen komen in onze tijd.

Dit kan wel eens een  grote vergissing zijn in ons denken. Want de fouten in het verleden zullen we ook in het heden steeds weer gaan maken. Juist dan kunnen de belijdenissen van grote waarde zijn. Wat ging er ook al weer fout in het denken, hoe moeten we daarmee omgaan en hoe kunnen we voorkomen dat we opnieuw gaan dwalen. Wie de belijdenissen kent en ze goed leest, die ziet dat deze van grote betekenis zijn. En dan kun je er alleen maar oprecht blij mee zijn.

Het probleem is echter, wie kent die inhoud nog? Er wordt namelijk maar weinig mee gedaan. Veel kerkleden en ook kerkenraden kun je er niet op betrappen dat men deze op een goede waarde weet te schatten.

 

GKv en NGK, op weg naar eenheid.

Even kort over deze beide kerkverbanden. Want ook de relatie tussen deze beide kerken heeft veel te maken met de zaken die momenteel spelen.

Ze zijn helaas uiteen gegaan eind jaren zestig van de vorige eeuw. En tot op heden is het niet gelukt om weer een te worden. Daar zijn gegronde redenen voor. We zien echter dat dit in rap tempo aan het veranderen is. De wil om een te worden, koste wat het kost, is groter dan ooit te voren. Waarom? Als je nuchter nagaat wat er nu gebeurd is sinds 1969, worden er twee dingen duidelijk.

Ten eerste. In de NGK is er principieel weinig of niets veranderd. Integendeel, de koers van de jaren zestig is rustig voortgezet. Zij blijven bij de tolerantie van afwijking van de belijdenis. En ook het independentisme (het niet houden aan afspraken en kerkorde, maar je eigen gang gaan als kerk) blijft volop getolereerd. Men roept nog wel op aan de kerken om de belijdenis te  ondertekenen. Maar wanneer men dat niet doet, wordt dat getolereerd. Omwillen van de vrijheid in de kerken en omdat men geen kerkorde heeft waaraan men elkaar kan houden en toetsen. In plaats dat het confessionele vertrouwen is hersteld en toenadering mogelijk kan worden, is er alleen maar verdergaande verwijdering van de gereformeerde koers gekomen. Dat wat de NGK betreft.

Het tweede dat duidelijk is geworden is dat sinds 1969 de GKv wel drastisch zijn veranderd. Alle toenadering tot de NGK komt niet doordat er terugkeer geconstateerd wordt bij de NGK, maar omdat de GKv op dezelfde toer zijn gegaan als de NGK. We zien hier een radicale verandering van de gereformeerde koers die in 1969 werd uitgedragen. Zowel in leer als leven, ook kerkelijk leven. De daadwerkelijke binding aan de belijdenis is niet alleen in het geding. Ook het Schriftgezag is inmiddels in de gevarenzone gekomen.Het independentisme waart nu ook bij de GKv rond. Getuige de enorme verschillen tussen GKv gemeenten onderling, die je feitelijk niet kunt staven met de belijdenissen en de kerkorde. Er wordt echter nauwelijks ophef over gemaakt, het wordt breeduit geaccepteerd. Kun je dan echt niet leven met een bepaalde kerk, dan verhuis je gewoon naar een naburige gemeente die het wat kalmer aan doet.

Weinig onthullend is dan ook de op jubelende toon gevoerde samensprekingen en de gezamenlijk gehouden synode van GKv en NGK. Er wordt hard gewerkt aan het samengaan van beide kerken. De reden hiervoor is dat de GKv Schrift en belijdenis dermate hebben los gelaten dat eenheid van beide kerkverbanden niets meer in de weg staat. De GKv is geheel opgeschoven in haar denken richting NGK. Dat is de reden dat er inderdaad een fusie mogelijk is. Er gaan hier en daar ook stemmen op dat beide kerken zouden kunnen opgaan in de PKN, gezien het toelaten van independentisme en pluriforme gedachten. En daar valt niet eens heel veel tegenin te brengen.Er valt nog zoveel meer over te zeggen, maar dat gaat voor hier te ver. We willen dan verwijzen naar artikelen die elders ruim te vinden zijn.

 

De som der dingen.

Naast de problematiek die nu speelt in de GKv, en de reeds aangehaalde punten is er nog meer dat reden geeft tot zorg. We willen er toch het een en ander over opsommen. Het is niet alleen het synodebesluit van 2017 waardoor we een groot probleem hebben in de GKv, het is een scala aan gebeurtenissen van de afgelopen 20 jaren. We willen in hoofdzaak de kernpunten benoemen.We hopen dat het inzicht en stof tot nadenken geeft.

We proberen eerst een lijn te schetsen hoe het de afgelopen jaren is gegaan in de GKv. In diverse opzichten merk je een identiteitscrisis in de GKv. Na de zestiger jaren kwam er bloei en opbouw in de GKv. De identiteit en verwantschap met elkaar was helder en merkbaar in heel Nederland als ook de zusterkerken in de wereld. Dat zijn we vanaf 1990 langzaam maar zeker kwijtgeraakt. De kerken zijn ieder voor zich meer en meer op zoek gegaan naar een nieuwe en eigen identiteit. Wie zijn we, waar staan we voor en wat voor kerk willen we zijn? Het is goed zichtbaar geworden in de kerkdiensten, in liturgie en prediking. Met preken die regelmatig leiden tot ongenoegen van alle partijen. Klassiek-gereformeerde prediking wordt steeds minder geaccepteerd. Wanneer er een dienst is met alleen het zingen van Psalmen, is de kritiek daarover niet van de lucht. De predikant moet steeds meer rekening houden met uiteenlopende doelgroepen en meningen in de gemeente. Is er nog wel sprake van het vrijuit kunnen verkondigen van Gods Woord?

De catechese verandert van aanpak. De algemene trend in de catechisatiemethoden is dat de Heidelbergse Catechismus niet meer beeldbepalend is. Ook de catechismusprediking staat onder druk. Als dit nog wordt gedaan, is dat veelal in de middagdiensten. Echter, die worden nog nauwelijks  bezocht. Het gemeentelijk leven verandert van karakter en structuur. Allerlei vormen van bestuur zijn in het leven geroepen. Je kunt je afvragen of de besluitvorming nog wel door de kerkenraad wordt gedaan of feitelijk door dagelijkse of bestuurlijke commissies. Je ziet gebeds- en huiskringen ontstaan, al dan niet met coördinatoren. Daarmee verandert ook het zicht op de ambten. De kerken veranderen van een leer- naar een ontmoetingsgemeenschap, met vormen van subjectivering. Er wordt veel geshopt naar naburige kerken die een andere identiteit hebben ontwikkeld. Velen worden om niet lid van deze kerken die een andere beleving presenteren. Het gemak waarmee men afscheid neemt van de eigen kerk is schrikbarend. In hoeverre zijn we nog verbonden met elkaar als we zomaar overgaan naar andere GKv kerken of geheel andere kerkverbanden. Velen maken zich er in het geheel niet druk over. Onderliggend is de houding tegenover de gereformeerde leer fors veranderd. We zien een opvallende openheid voor de mening van andere christenen, vooral voor Baptisten en Evangelische gemeenten met een charismatische uitstraling. Het gaat om geloofsbeleving waarbij het gevoel een grote rol speelt. De binding aan de gereformeerde belijdenis is voor velen geen kernpunt meer. Door gebrek aan kennis weet men ook helemaal niet waar dit over gaat. Omwille van het eigen gevoel en beleving is de kerkkeuze van ondergeschikt belang.In de praktijk staat er intussen van alles ter discussie bij onderwerpen als ongehuwd en homoseksueel samenleven, trouw zijn aan je kerk, het bezoeken van kerkdiensten, je inzetten voor de kerkelijke taken en de hermeneutiek. Onder invloed van onze cultuur zien we steeds meer een wereldse leefstijl ontstaan en treedt er een verschuiving op in normen en waarden. We laten ons daarin steeds minder leiden door de Bijbel. In dit klimaat moeten de veelal schaarse aantallen ambtsdragers hun werk doen en laveren in al deze ontwikkelingen. Ook op kerkenraden ontbreekt er vaak veel kennis en komt men aan haar kerntaken vaak nauwelijks toe. Er ontstaat een verlegenheid in hun ambtsbediening.We zien een openheid voor modern theologisch denken, met discussies over de onfeilbaarheid van de Bijbel. Met name aan de TU kampen zien we schrikbarende artikelen verschijnen van diverse schrijvers. Een steeds vrijere omgang van Schriftgegevens wordt volop verdedigd. Meer en meer zijn diverse uitlatingen niet te rijmen met wat de gereformeerde belijdenis over de Schrift zegt.Het gereformeerde karakter van de kerken is in gevaar door de onkritische houding en openheid voor het charismatische denken. Deze manier van denken en beleven verwijdert ons van de Bijbel en wat daar gezegd wordt over zonde- en schuldbesef. Het onderlinge vertrouwen gaat ontbreken door gebrek aan geestelijke eenparigheid.De manier van kerkelijk samenleven is een zorg apart. Aan de ene kant worden allerlei afgesproken regels aan de laars gelapt. Aan de andere kant handelen kerkelijke vergaderingen teleurstellend om deze zaken een halt toe te roepen.

Concluderend kan gesteld worden dat de geestelijke en kerkelijke samenhang in de GKv meer en meer ontbreekt. De eenheid binnen de gemeenten en kerkverband staat onder spanning. Maar die samenhang is juist nodig, ook voor een gereformeerde levensstijl die zijn kernpunt vindt in de Bijbelse leer van zonde en genade. Als we daar niet meer op uit komen, laten we onze jeugd die zit met basale vragen over God en het praktisch christelijke leven in de steek. We kunnen inmiddels zien welke gevolgen dit heeft gekregen in de denkwijze van de jongere generaties. Je kunt rustig stellen dat het twee voor twaalf is. Wanneer er niet heel snel een bekering komt in de GKv, dan is het zeer aannemelijk dat er een zelfde weg zal worden gegaan zoals de GK kerken (syn.) in de jaren tachtig van de vorige eeuw. Sociologische lijken de ontwikkelingen daar sterk op, al zijn er verschillen. Ook theologisch is er verwantschap. Want van de Kuyperiaanse openheid voor de cultuur werd geen afscheid genomen. I.p.v. van de kerk naar de wereld kwam de wereld in de kerk. Er is geen tegencultuur gevormd om je onbesmet van de wereld te bewaren. De focus is te veel gericht op het issue kerk gericht en te weinig op leer en leven.

 

Tot slot.

Er zijn nog meer punten die we kunnen uitdiepen.Bijvoorbeeld de visie op hermeneutiek. Ook daarin zijn forse koerswijzigingen zichtbaar geworden. Er zijn diverse artikelen aan gewijd. We zullen deze op de site vermelden.Ook de zusterkerken in het buitenland en de schorsing door de ICRC mag vermeld worden. Evenzo zullen we hieraan later aandacht besteden en waar we kunnen zullen we verwijzen naar wat er reeds over geschreven is.Wij hopen dat u een klein beetje een beeld heeft gekregen van wat wij voorstaan aangaande de koers van de GKv. En we hopen bovenal dat het inzicht zal geven in wat er aan hand is in de GKv. Dat u net als wij begrijpt waarom we bezorgd zijn over de toekomst van de Gkv.Wij roepen u dan ook op: kom tot inzicht en bid de Heer dat wij als kerken bewaard mogen blijven bij de leer.